Kampanya Bulucu

Şirket Ortaklık Türleri

En temel anlamıyla bir işletme olmak, planlı ve programlı bir şekilde üretim faktörlerini bir araya getirebilmek ve bunun üzerinden mal ya da hizmet üretebilmeyi gerektirir. İşletmelerin 3 farklı amacı vardır. Bunlar; kâr elde etmek, topluma hizmet etmek ve yaşamını devam ettirmektir. Ülkemizde birbirinden farklı yapılara sahip olan çeşitli işletme yani şirket türleri vardır. İşletmeler, tek kişi işletmeleri, kooperatifler ve şirket ortaklıkları şeklinde üçe ayrılır. Biz de bugün sizlere Şirket Ortaklık Türlerinden bahsedeceğiz.

Şirket Ortaklık Türleri Nelerdir?

Şirket ortaklıkları adi ortaklık ve ticari ortaklık olmak üzere ikiye ayrılır. Ticaret ortaklıklarının ise sermaye şirketleri ve şahıs şirketleri olarak ikiye ayrıldığını görürüz. Sermaye şirketleri, limited şirketler, anonim şirketler ve sermayesi paylara bölünmüş olan komandit şirketler olmak üzere üçe ayrılırken, şahıs şirketlerinin komandit ve kollektif şirketler olmak üzere ikiye ayrıldığını görürüz.

Şirket ortaklıkları ekonomik amaç ve çıkarları yerine getirebilmek amacı ile kurulur. Bu ekonomik amaç ya da çıkar, birden fazla kişinin hem emek hem de sermaye gücünü kapsayarak esas bir sözleşme kapsamında birleştirilerek tek bir çatı altında toplanır. Şirket ortaklıklarını var olabilmesi için gereken nitelikler ise şu şekilde sıralanabilir;

  • Şirket ortaklıkları birden fazla kişi tarafından oluşturulmalıdır. Bu kişiler şirket ortaklık türüne göre değişmek ile birlikte tüzel ya da gerçek kişilerden oluşabilir. Bu kişilere ise hissedar, şerik ya da pay sahibi adı verilir.
  • Şirket ortaklıklarının ortak bir amacı olmalı ve bu amaca ulaşılması adına ortaklar arasında esas alınacak bir sözleşme yapılmalıdır.
  • Şirket ortaklıklarının önlerine koymuş oldukları hedeflere ulaşabilmesi için mal ve emeklerini sermaye olarak şirkete aktarması gerekir.

Adi Ortaklıklar

Adi şirketler, en az 2 kişi tarafından belirli bir ortak gayeyi yerine getirebilmek için mal ve emeklerin bir araya getirilerek oluşturulduğu şirketlere verilen isimdir. Sahibinden ayrı bir varlığa sahip olmayan bu şirketler, bir şirketin olabilecek en basit modelini oluşturur. Borçlar Kanunu kapsamında yer alan bu şirketler bir tüzel kişiliğe sahip olmadıkları için ortakların mal varlıkları üzerinde pay hakları bulunur. Bu şirketlerde, şirketin mal varlığı ve şirketin kendi ile ilgili olarak yapılacak olan tüm fiil ve işlemlerde ortaklar bir arada hareket etmekle yükümlüdür. Bu şirketlerin özellikleri ise şu şekilde sıralanabilir;

  • Belirli şekillerde kurulmalıdır.
  • Sözlü bir şekilde yapılması ispat güçlüğüne sebep olacağı için noter tarafından onaylatılması gereken yazılı bir sözleşmenin yapılması gerekir. Bu sözleşmede aksi bir durum belirtilmediği takdirde sermaye tutarı farklı olsa dahi ortakların kâr ve zarar konusunda payları eşit olur.
  • Kararlar ortak bir şekilde alınır.
  • Borçlardan da tüm ortaklar sorumlu olur.
  • Şirket ortakların tamamı tarafından yönetilir.
  • Adi ortaklıkların, Ticaret Siciline tescil ya da ilan edilmesine gerek yoktur.
  • Tüccarlar tarafından kurulmuş olan adi ortaklıklar da Ticaret Odasına fert olarak kayıt yaptırılması gerekir.
  • Asgari sermaye ortaklar tarafından verilecek olan karar bırakılmıştır. Alacak sermaye koymuş olan bir ortak alacağı şirkete devretmiş sayılacak ve ödenmesini de taahhüt etmiş kabul edilecektir. Sermayesini emek ile ortaya koyan bir ortak, zarara iştirak etmemiş olsa dahi kârdan pay alabilecektir.
  • Ortak sorumluluklardan muaf olunmayacaktır.
  • Ticaret unvanına sahip olması gerekmemektedir.
  • Adi ortaklıklar uzun süreli değil geçici bir şekilde kurulmalıdır.
  • Sermaye olan her şeyin üstünde mülkiyet iştirakı olması gerekir. Her ortağın belirli bir oranda katılım göstermesi gerekirken, kendi payları üzerinden tasarruf hakları bulunmaz.

Ticaret Ortaklıkları

Şahıs Şirketleri

Şahıs şirketlerinin tüzel bir kişiliği olmalıdır. Ortakların sorumlulukları sınırsızdır. Ortak bir ekonomik gaye ile bir araya gelmiş olan kişiler tarafından kurulmuş olan şahıs şirketlerinde tüm ortaklar kişisel sorumluluklara sahiptir. Az sayıda ortağın bulunduğu bu tür şirketlerde ortaklığın devredilmesine pek rastlanmasa da ortaklık devri ya da ortaklık payının satılması tüm ortaklar tarafından onay alması halinde gerçekleşebilir. Şirketten ayrılan ortakların üçüncü kişilere karşı sorumlulukları belirli bir süre daha devam eder. Şahıs şirketleri kollektif ve komandit şirket olmak üzere ikiye ayrılır.

Kolektif Şirketler

Kolektif şirketler, ticaret unvanı kullanılarak gerçek kişiler tarafından kurulan şirketlerdir. Ortaklar şirket alacaklarına karşı sınırsız sorumluluğa sahiptir. Her ortak şirket yönetiminden sorumludur. Şirketin kuruluş aşamasında imzalanmış olan esas sözleşmede aksi bir durum yer almadığı takdirde diğer ortaklar tarafından onay verilmemesi halinde hiçbir ortağın, ortaklıktan ayrılması mümkün değildir. Şirkete yeni bir ortağın alınması söz konusu aldığında da yine tüm ortakların onayı gerekecektir. Kolektif şirketler kuruluş sözleşmesinde belirlenmiş bir oran olmaması halinde kâr ya da zararı eşit olarak bölüşür.

Komandit Şirketler

Bu şirket tipi de esasında kolektif şirketin bir alt dalı sayılabilir. Buradaki fark ise bir ya da birkaç ortağın sınırsız sorumluluğunun olması ve diğer ortakların ise şirkete katılırken ortaya koyduğu sermaye oranında sorumluluğa sahip olmasıdır. Sınırsız sorumluluğu olan ortaklar komandite ortak ve sınırlı sorumluluğu olan ortaklar komanditer ortaklardır. Komandit şirketleri komandite ortaklar yönetir. Komanditer ortaklar ise yıl sonu hesap denetimlerinden sorumlu olabilmektedir. Komanditer ortaklar sermaye oranın göre kârdan pay alacaktır. Bu tür şirketlere ticaret hayatında nadiren rastlanır.

Sermaye Şirketleri

Bu ortaklık türünde ortaklar taahhüt ettikleri sermaye miktarı kadar sorumluluğa sahip olacaktır. Bu tür ortaklıklarda, ortaklık payları kişisel değil, bir başkasına satılabilen ya da devredilebilen bir ortaklık şeklindedir.

Anonim Şirketler

Bu şirketler en az 5 tüzel ya da gerçek kişi tarafından kurulmalıdır. Belirli bir ekonomik amaç ve konuya sahip olan anonim şirketlerin sermayesi bölünmüş olup, ortakların sorumlulukları da borçlardan kaynaklı olarak şirket varlığı ile orantılı bir şekilde belirlenir. Anonim şirketler en az 50.000 TL ile kurulabilen, eşit paylara bölünmüş bir sermayeye sahiptir. Bu şirketlerin çalışma konusu ve ticaret unvanları belli olmalıdır. Ani kuruluşlarda sermayenin tamamı kurucu ortaklar tarafından taahhüt edilir ve taahhüt edilmiş olan miktarın dörtte biri ilk 3 ay içinde bu ortaklar tarafından getirilirken, geriye kalan kısım 3 yıl boyunca eşit miktarlar ile halktan talep edilir.

Limited Şirketler

Bu şirketler 2 ile 50 kişi arasında gerçek ya da tüzel kişiler tarafından ticaret unvanı adı altında kurulur. Ortaklar şirkete getirmiş oldukları sermaye ile sınırlı sorumluluğa sahiptir. Bu şirketlerin temel sermayeleri bellidir ve en az 5.000 TL olmalıdır. Ortakların pay tutarı ne kadar olursa olsun pay alması mümkündür. Diğer ortakların izin vermesi halinde pay devri gerçekleşebilir. Bu şirketler borsa bankerliği, bankercilik ve sigortacılık yapamaz. Şirketin temel sermayesi limited şirket kelimesini taşımalı ve bu basılı evraklar ile belirtilmiş olmalıdır. Limited şirketlerde genel kurallar yer alır. 20’den fazla ortağa sahip olan limited ortaklıkların denetçi tutması zorunludur.

Sermayesi Paylara Bölünmüş Olan Komandit Şirketler

Bu şirketlerin sermayesi paylara bölünür. Ortakların bir ya da birkaçı şirket alacaklarına karşı kolektif şirket, diğer ortaklar ise anonim şirket olarak sorumluluğa sahiptir. Kolektif şirket ortakları gibi sorumlu olan kişilere komandite, anonim şirket ortakları gibi sorumlu olan kişilere ise komanditer denir.

BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.