Kampanya Bulucu

Şirket Nasıl Kurulur? Maliyeti, Aşamaları ve Türleri Nelerdir?

Hayaliniz bu zamana kadar hep sıfırdan iş kurmak oldu. Şu an bu kararı aldınız ve nasıl bir yol izleyeceğinizin araştırmasını yapıyorsunuz. Öncelikle girişimci ruhunuzu tebrik ediyor, çıktığınız bu yolda hedeflerinize ulaşabilmeniz için başarılar diliyoruz. “İş nasıl kurulur?, “İşletme nasıl kurulur? Şirket açmak için ne kadar para gerekli?” sorularının yanıtını merak eden girişimciler için bir yol haritası çizdik.

Şirket Nasıl Kurulur?

Şirket kurmak istiyorum ne yapmalıyım? diyen girişimcilerin en sık düştüğü hataların başında; önce şirket açmak, sonrasında planlama yapmak geliyor. Aklınızdaki fikre dair önce iyi bir piyasa araştırması yapın. İçerisinde yer alacağınız pazarın, bugünü ve yarını hakkında fikir sahibi olun. Bu araştırma sırasında, sektörün başarılı ve başarısız isimlerinden kendinize dersler çıkarın.

Kendinize zaman ayırdınız ve tüm araştırmalarınızı tamamladınız. Şirket sahibi olmak için artık bir aksiyon planınız var ve ilk deneyiminiz olacak olmasına rağmen konuyla ilgili son derece bilgi sahibisiniz. Bir sonraki adımda, şirketinizin türüne karar vermeniz gerekiyor çünkü işiniz için ayıracağınız sermayenin tutarı, şirket türüne göre değişkenlik gösteriyor. Şirketler; şahıs, limited ve anonim şirket olmak üzere üç farklı kategoriye ayrılıyor. Elbette, bu kategoride yer alan her bir şirketin şirket kurma şartları, şirket kurma aşamaları ve şirket kurmak için gerekli belgeler de farklılık gösteriyor.

Şahıs Şirketi Nasıl Kurulur?

Kuruluş ve kapanış süreçleri oldukça basit olduğu ve sermaye gerektirmediği için en çok tercih edilen şirket türü şahıstır. Bu süreçte yalnızca; imza sirküleri, bazı dokümanlar ve bu süreci sizin için yönetecek olan muhasebeci ya da mali müşavire ödeyeceğiniz ücretler bulunuyor. Bu hizmetlerin toplam ücreti; 600 TL ile 800 TL arasında değişkenlik gösteriyor. Bu değişkenlikte, çalışacağınız muhasebeci ve bulunduğunuz bölgenin konumları oldukça önemli.

Şahıs Şirketi Kurmak İçin Gerekli Evraklar Nelerdir?

  • Noterden alınmış imza beyannamesi
  • Noterden alınmış muhasebeci vekaleti
  • İkametgah belgesi (e-devletten ücretsiz alabilirsiniz)
  • Kira kontratı (iş yeri size ait ise tapu fotokopisi)
  • İki adet fotoğraf

Şahıs Şirketinin Avantajları Nelerdir?

  • Mali müşavir ya da muhasebeci ücretlerinin düşük olması
  • Vergi sisteminin kademeli olması
  • Defter tasdik ücretlerinin düşük olması

Şahıs Şirketinin Dezavantajları Nelerdir?

  • Gelir arttıkça, kademeli olarak vergi oranının da artması
  • Vergi ödeneğinin gelir oranı ile orantılı olarak %20 ile başlayıp %35’e kadar yükselebilmesi

Limited Şirket Nasıl Kurulur?

Limited şirket, ekonomik faaliyetlerinizi gerçekleştirebileceğiniz gerçek ya da tüzel kişiler tarafından kurulan bir şirket türü. Bu şirket türünde, birden fazla ortaklık olabilir ve 50 kişiye kadar artırılabilir. Ortak olması düşünülen kaç kişi var ise, her birinin 25 liradan fazla para koyarak en az 10.000 TL taahhüdüne ulaşılmış olması gerekiyor. İmza altına alınacak sözleşmedeki hükümlere göre, her ortağın yetki ve payları belirtilir. Limited şirket ile kanuni yasa çerçevesinde belirtilen her ticari faaliyet yapılabilir ancak bankacılık ve sigortacılık sektörüne dair bir limited şirket kurmak isteyecek olursanız, bu olanaksızdır.

Limited Şirket Kurmak İçin Gerekli Evraklar Nelerdir?

  • Dilekçe
  • Kuruluş bildirim formu
  • Noterden tasdiklenmiş sözleşme
  • İkametgah belgesi (e-devletten ücretsiz alabilirsiniz)
  • Oda kayıt beyannamesi
  • Sermayenin yatırıldığına dair dekont
  • Kira kontratı (iş yeri size ait ise tapu fotokopisi)

 Limited Şirketin Dezavantajları Nelerdir?

  • Her ay ödenen KDV tutarları
  • Her bir çalışan için sigorta primi ödemeleri
  • Müdür pozisyonundaki kişiler için aylık 4B SGK primi
  • Üç ayda bir stopaj vergisi ödemeleri
  • Üç ayda bir geçici vergi ödemeleri
  • Yılda bir defa alınan yıllık kurumlar vergisi ödeneği
  • Yılda bir defa meslek odasına ödenen üye aidatları
  • Yılda bir defa ödenen defter tasdik ücreti
  • Belediyeye ödenen vergiler
  • Aylık mali müşavirlik hizmet bedeli (çalışan sayısının artmasına bağlı olarak bu ücret yükselebilir)

Limited Şirketin Kurulum Maliyetleri Nelerdir?

Firma kurmak isteyen girişimcilerin yanıtını merak ettiği bir soru da “şirket kurmak ne kadar?”. Limited şirketin kurulum maliyetleri; sermaye, müdür sayısı, ödenecek kira ve sektör pazarına göre değişiklik gösteriyor. Ayrıca iş yapacağınız bölge de yine önemli bir kriter oluyor.

Noter Maliyetleri

Müdür için imza beyannamesinin 1 adedi 35 TL, kuruluş vekaletinin 1 adedi 80 TL, her ortak için 3 adet nüfus cüzdanı örneği 30 TL, onaylı ana sözleşmenin her 1 adedi 150 TL, her bir müdür için imza sirkülerinin 1 adedi 90 TL, 50 sayfalık onaylı ticaret defteri 150 TL, şirket kuruluş süreci sonrasında görevlendirilecek olan mali müşavir vekaleti için 120 TL olmak üzere; toplam 655 TL.

Vergi Dairesi Masrafları

Kefilli kira damgası vergisi: 2.000 x 12 = 24.000 x 1.89 / 1.000 = 45,39 TL. Kefilsiz kira damga vergisi: 2.000 x 12 = 24.000 x 11,37 / 1000 = 272,88 TL. Her nüsha için bu damga vergisinin ödenmesi gerekiyor.

Ticaret Odası

Sicil kaydı 1.000 TL ve faaliyet belgesi 10 TL olmak üzere; toplam 1.010 TL.

Banka

Rekabet kurulu ödemesi için örneğin; 10.000 x 4 / 10.000 = 4 TL. Sermayenin ¼’ü banka tarafından bloke edilir. 10.000 / 4 = 2.500 TL. Şirket kurulduktan sonra bu ücret geri çekilebiliyor.

Mali Müşavir

Şirket kuruluşu ücreti için 750 TL.

Matbaa

Şirket kaşesinin 2 adedi için 30 TL ve fatura ve irsaliye cildinin 1 adedi için 50 TL olmak üzere; toplam 80 TL.

Olabilecek en yüksek maliyeti çıkarabilmek için kira damga vergisini “kefilli” olmasıyla birlikte ortaya çıkacak toplam maliyet; 2.544,36 TL’dir. Şirketinizin paydaş sayısı, görev alacak müdür sayısı, kira bedeli ve bulunduğunuz sektöre göre bu tutarda değişiklikler olabilir. Bu masrafların yanı sıra, çıkabilecek ekstra masraflar ile tutarları değişiklik gösterebilecek bazı hizmetler bulunuyor.

  • Sermaye bloke tutarı; her bir paydaş için ekstra 150 TL, her bir müdür için ise 250 TL
  • Yazar kasa maliyetleri ortalama olarak; 1.250 TL
  • Yabancı ortaklı şirketlerin mali müşavirlik alt limiti ise 2.000 TL + %18 KDV olarak hesaplanır.

Anonim Şirket Nasıl Kurulur?

Diğer şirket türlerine göre daha fazla gidere sahip olan anonim şirketi, özellikle geliri yüksek olan kişilerin tercih etmeleri için daha uygun. Bunun en büyük nedeni; sabit vergi oranı. Kanunen yasak edilmeyen her türlü iktisadi ve ticari konuların gerçekleşmesi amacıyla kurulabilen Anonim Şirketlerin; ana sözleşmelerinde şirketin faaliyet konusunun açıkça belirtmesi, bir ticaret unvanına sahip olması ve ticaret unvanını ticaret sicilinde tescil ettirmesi, faaliyet konusu ile ilgili ticaret unvanı seçmesi, ticaret ünvanlarında “Anonim şirket” veya “AŞ” olarak yazması gereklidir.

Anonim Şirket Kurmak İçin Gerekli Evraklar Nelerdir?

  • Dilekçe
  • Ana sözleşme onayı
  • İmza beyannamesi (her bir ortak için)
  • Nüfus cüzdanı örneği  (her bir ortak için)
  • İmza sirküleri (müdür için)
  • Oda kayıt beyannamesi
  • Sermaye yatırıldı dekontu
  • Kuruluş bildirim formu

Anonim Şirketin Avantajları Nelerdir?

  • Anonim şirket ortaklarının, verdikleri sermaye taahhütleri haricinde borçlara karşı bir başka sorumlulukları yoktur. Kamu borçlarına karşın asıl sorumluluk, yönetim kurulundadır.
  • Şirket paydaşlarının, hisselerini 2 yıl sonra devretmesi durumunda ortaya çıkan kazan kazanç, vergiden muaftır.
  • Halka açılabilir.
  • Bazı sektörlerde faaliyet gösterebilmek için anonim şirket olma zorunluluğu bulunmaktadır. Örneğin; bankacılık ve sigortacılık gibi… Limited şirketler bankacılık ve sigortacılık sektörlerinde faaliyet gösteremezler.
  • Hissedar sayısında üst sınır bulunmaz.
  • Elektronik genel kurul yapılabilir.
  • Ortaklar ve ortaklarla ilişkisi bulunan kişilerin, şirkete verilen öz kaynakların yerini alan ödünç tutar, daima iade edilebilir.

Anonim Şirketin Kurulum Maliyetleri Nelerdir?

  • Noter Maliyetleri: Kuruluş vekaleti 92 TL, kuruluş vekaletinin 1 adedi 92 TL, onaylı ana sözleşmenin 1 adedi 154 TL, görevlendirilen müdürün imza sirküleri 87 TL, şirketin kuruluşu sonrasında mali müşavir vekaleti 116 TL.
  • Ticaret Sicil Maliyetleri: Tescil ilanının ve defterlerin tasdik edilmesi 1.220 TL, A.Ş. faaliyet belgesi 10 TL, sermaye-rekabet kurum harcı 20 TL.
  • Vergi Dairesi Maliyetleri: Kira sözleşmesinin damga vergisi 30 TL.
  • Şirket Kuruluşu: Şirket kuruluşu ve danışmanlık hizmet bedeli 823 TL (İSMMMO’nin 2019 asgari tutarı).

Eğer anonim şirket açmayı tercih edecekseniz; ilk etapta karşılaşacağınız toplam maliyet; 2.547,00 TL’dir. Bunun yanı sıra yukarıdaki maddelere dahil edilmemiş bazı konular var;

  • Bloke edilecek sermaye, giderler arasına eklenmemiştir. Sermaye, şirket kuruluş sürecinden sonra geri çekilebilir.
  • Her bir ortak için 165 TL, her bir müdür için ise 225 TL ayrı bir gider bulunur.
  • Yabancı sermayeli şirketlerin kuruluşunda, danışmanlık ve kuruluş hizmet ücretinin alt sınırı 1.863,00 TL’dir (İSMMMO’nin 2018 ücreti).
  • Yazar kasa maliyetleri ortalama, 1.000 TL’dir.

Aile Şirketi Nasıl Kurulur?

Aile ve şirket kavramlarının yan yana gelmesi, duygular ile mantığın yoğun etkileşimi demek. Bir tarafta; duygu ve değerlerin ağır bastığı bir yapı varken, diğer tarafta da mantık ve kurallar zincirinin ağırlığı olacaktır. Eşiniz, kardeşiniz, en yakın arkadaşınız… Her biriyle iş kurmanın hayalini kurmuş ve emekliye ayrılmanızla birlikte çocuklarınızın geçinmesine yardımcı olacak bir işletme bırakmayı hayal etmişsinizdir. Çevrenizde zaman geçirmekten keyif aldığınız ve yeteneğine güvendiğiniz insanlar varsa aile işletmesi kurmak harika bir fırsat olabilir.

Aile şirketinin farklı kuruluş şekilleri vardır;

  • Aile büyüğü genellikle çoğunluk hisseyi kendisinde tutar ve yasaların zorunlu kıldığı sayıya kadar; eş, çocuk, kardeşlere hisse verir.
  • İki kardeş bir araya gelerek çoğunluk hisseyi paylaşır ve yasaların zorunlu kıldığı sayıyı bulmak için eş ve çocuklarına hisse verir.
  • Aile bireyleri çoğunluk hisseleri elinde tutar ve stratejik olarak işi bilen kişileri ortak olarak seçer.

Bu şekillerden herhangi biri izlenerek kurulan aile şirketleri, ülkemizde %95, Avrupa ülkelerinde ise %70-%80 civarlarındadır. Aile şirketi olarak kurulan ve ismi yaygın olarak bilinen bazı aile şirketleri; Koç, Sabancı, Doğuş, Ford, Levi’s, Michelin’dir.

Aile Şirketlerinde Kurumsallaşma

Kurumsallaşma denilince, şirket yönetiminin profesyonel kişiler tarafından ele alınması gerektiğini düşünmeyin. Şirket kurumsallaşmasına uyum sağlayan her bir aile ferdi, şirkette bir profesyonel gibi sorumluluk alabilir. Aile şirketinizin kurumsallaşması için yapmanız gerekenler;

  • Şirketin amaçlarını belirlemek ve bu doğrultuda bir organizasyon yapısı oluşturmak
  • İş ve sorumlulukların tariflerini açıklamak
  • İşe dair tüm yönetmelikleri yazılı hale getirmek (ISO 9000, satın alma yönetmeliği, iş yeri ve personel işe alma yönetmeliği ve benzeri gibi…)
  • İş ve görev tanımlarına uygun yetkileri belirledikten sonra dağıtımlarını yapmak ve sorumlulukları tespit etmek

Kurumsallaşma zaman içinde kendiliğinden de oluşabilir. Aile şirketiniz büyüdükçe, bazı sorumlulukları profesyonel kişilere devredebilirsiniz.

Aile Şirketlerinin Yapısı Nasıldır?

Aile şirketlerinde 3 farklı grup bulunuyor. Bu gruplar; şirketin kuruluş amacı ve şirketin kurumsallaşma sürecine göre iç içe geçebilir.

  • Hissedarlar: Aile üyesi olup, şirkette çalışabilirler.
  • Aile Üyeleri: Hissedar olup, şirkette çalışabilirler.
  • Çalışanlar: Aile üyesi olup, hissedar olabilirler.

Görüldüğü gibi, aile şirketlerinde bu 3 grup her zaman iç içe olabilir. Yani; sermayedar, çalışan ve işçi birbirlerinden ayrı değildir.

Aile Şirketlerinin İşleyiş Süreci Nasıldır?

Aile şirketlerinin tamamı olmasa da büyük bir kısmı, bir kişinin egemenliği üzerinde kuruluyor ve genellikle bu kişi baba oluyor. Kurulacak işletmenin türü için herhangi bir şirket türü şartı zorunluluğu bulunmuyor. Yani; kendi aile şirketinizi kurma düşünceniz varsa anonim şirketi de, limited şirketi de tercih edebilirsiniz. Eğer; anonim şirketi tercih ederseniz hissenin %99’u babanın elinde olur. Kalan %1 kısımlık hisse için ise eş, çocuklar ve kişi sayısını tamamlamak için dördüncü, beşinci hissedarlar dahil edilir. Bu şirket; yasal olarak, anonim şirket statüsünde yer alsa da alınacak tüm kararlar için söz hakkı babadadır. Tüm süreçler; babanın kararını alması, ilgili evrakları imzalaması, yaptırımını uygulatması ve geriden takip etmesiyle yürütülür. Bir araya gelinen yönetim kurulları ve genel kurullar ise prosedür şartları gereğince yapılır. 

Tek patronu olan şirketin, üstünlük sağladığı bazı noktalar yok mu? Elbette var. Örnek vermek gerekecek olursa:

  • Bankalar, yalnızca bir patronu olan muhatap ile görüşme sağlamaktan hoşnut olurlar.
  • Müşteriler, yalnızca onunla görüşerek işlerini görürler.
  • Çalışanlar, tüm istek ve taleplerini kendisine iletirler.

Sağladığı bu üstünlüklerin yanı sıra, tahmin edebilirsiniz ki bazı dezavantajları da var. Örneğin;

  • Tek patron sıfatıyla çalışan kişinin; herhangi bir sebeple, herhangi bir zaman diliminde işten uzaklaşması halinde tüm işler duracak ve aksayacaktır. Çünkü; mevcut iş akışındaki tüm süreçler ona bağlanmış durumdadır.

Bu da demek oluyor ki tek patronlu şirketlerin, uzun vadedeki gelecekleri için her zaman bir risk durumu vardır. Bu nedenle söz hakkı tek patronda olsa dahi, süreç öngörülerek ikinci ve üçüncü kişilerin yetiştirilmesi için planlamalar yapılmalıdır. Sürerlilik açısından; patron, diğer aile fertlerine iş akışını çok iyi bir şekilde anlatmalı ve işin devamlılığını sağlamaları için onların bakış açılarına pozitif etkiler katmalıdır. 

Anonim Şirket mi? Limited Şirket mi?

Şirket tipinin limited veya anonim olması, taşınacak sorumluluk ve avantajlar açısından değişkenlik gösteriyor. Genel olarak birbirlerine benziyor olsalar da aralarında bazı farklılıklar bulunuyor. Belirli bir sermaye ve ciro beklentisi altında bulunan şirketler, aylık masraflarını en aza indirmek için limited şirketi tercih ediyor. Çünkü anonim şirketlerin kurulum süreçlerinde ortaya çıkan fazla maliyetin yanı sıra, zaman kayıpları da yaşanabiliyor. Ayrıca anonim şirketlerin kısa süre içinde bağımsız denetime dahil olmalarıyla birlikte ikincil mevzuat uygulandığında maliyetler ve prosedürlerde artış görülecektir. Eğer iş hacminiz yüksekse, ciro ve karlılık payınız da fazla olacak ise alacağınız yatırım potansiyelinizi de göz önünde bulundurarak anonim şirket kurmayı tercih edebilirsiniz.

BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.