Kampanya Bulucu

Hükümlü Ve Özürlü Çalıştırma Zorunluluğu

Hem Türkiye’nin hem de dünya nüfusunun yaklaşık olarak yüzde 10’u engelli bireylerden oluşmaktadır. Engelli bireylerin bu denli fazla olması onları ister istemez ekonomiye katkı sağlayabilmeleri ve kendi hayatlarını kendi başlarına idame edebilmeleri açısından büyük bir önem arz etmektedir. Bununla birlikte çeşitli sebeplerden dolayı hapis yatmış insanların da hapisten çıktıktan sonra hayata alışma süreleri hapishanede geçirmiş oldukları süreye göre değişim göstermektedir. Kimi insanlar on yıllar boyunca hapis yattıkları için gelişmiş teknoloji karşısında neye uğradığını şaşırmaktadır. Bununla birlikte hem engellilere karşı hem de eski hükümlü olan kişilere karşı insanların bakış açıları hiç de olumlu olmamaktadır. Hükümlü ve özürlü kişiler genellikle işverenler tarafından istenmezler. Aslına bakılırsa sadece işverenler değil aynı zamanda sağlıklı bireylerinde özürlü, engelli ya da eski hükümlü olan bireylere karşı kötü baktıkları bilinmektedir.

Fakat insanların bu kişiler karşı bakış açısının değişmesi ve onlara değişen ve gelişen insan hayatına ve şehir yaşamına alışmaları için yardım edilmesi gerekmektedir. Bu insanlara kibar ve nazik olmalı ve onların hayatlarını daha yaşanabilir kılmaya çalışmamız gerekmektedir. Bununla birlikte devlet de hükümlü ve özürlü kişiler için çeşitli kolaylıklar getirmektedir. Bu kolaylıklardan biri de hem özel hem de kamu iş yerlerine getirilmiş olan Hükümlü Ve Özürlü Çalıştırma Zorunluluğudur.

Eski Hükümlü Ve Özürlü Çalıştırma Zorunluluğu Oranları

Yapılan çeşitli değişiklik ve düzenlemeler ile birlikte işverenlerin elli ya da daha fazla işçi çalıştırmaları halinde özel sektör iş yerlerinde çalışmakta olan işçi sayısının yüzde 3’ü kadar özürlü ve kamu iş yerlerinde çalışmakta olan işçi sayısının yüzde 4’ü kadar özürlü birey çalıştırma ve yüzde 2 oranında eski hükümlü işçiyi çalıştırma zorunluluğu bulunmaktadır.

Orman ve tarım işlerinin gerçekleştirildiği iş yerlerinde ise 51 ya da daha fazla işçi çalışmakta olan özel sektör iş yerlerinde yüzde 3’ü özürlü ve kamu iş yerlerinde ise yüzde 4’ü özürlü ve yüzde 2 eski hükümlü işçiyi beden, ruhi ve mesleklerine uygun bir şekilde çalıştırma zorunluluğu bulunmaktadır. Bununla birlikte özel sektörde yer alan iş yerlerinde artık terör mağduru ya da eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu bulunmamaktadır.

Hükümlü Ve Özürlü Çalıştırma Zorunluluğu kapsamında çalıştırılacak olan eski hükümlü ve özürlü işçi sayılarını tespit etmek için belirsiz ya da belirli süreli olarak iş sözleşmesine göre çalıştırılmakta olan tüm işçiler esas olarak alınacaktır. Kısmı süreli olarak iş sözleşmesine sahip olan çalışanların da çalışma süreleri hesaba katılırken tam süreli olarak çalışıyormuş gibi ele alınarak iş yerinde çalışmakta olan tam süreli işçi sayısına eklenecektir. İş yerinde hali hazırda kısmı süreli olarak çalışmakta olan eski hükümlü ya da özürlü işçi bulunuyorsa bu durumda da bu kişilerin çalışma süreleri dikkate alınacak ve tam süreli bir hale dönüştürülerek toplam işçi sayısından düşülecektir. Bu oranın hesap edilmesi sırasında yarıma kadar olan kesirler dikkate alınmayacaktır. Yarım ya da daha üzeri bir orana sahip olan kesirler ise doğrudan tama dönüştürülecektir. İşçi sayısı tespit edilirken su altı ve yer altı işlerinde çalışan kişiler hesaba katılmayacaktır.

5188 Sayılı olan Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair çıkartılmış olan Kanunda yer alan bilgilere göre kurulmuş olan özel güvenlik şirketleri ile kurumların kendi ihtiyacı için kurmuş olduğu güvenlik birimlerinin içinde güvenlik işçisi olarak çalışmakta olan işçiler eski hükümlü ya da özürlü işçi sayısının tespiti sırasında dikkate alınmayacaktır.

Çalıştırılmakta olan eski hükümlü ve özürlü işçiler toplam işçi sayısı hesap edilirken dikkate alınmayacaktır.

Aynı şehir sınırları dahilinde birden fazla iş yerine sahip olan işverenler Hükümlü Ve Özürlü Çalıştırma Zorunluluğu kapsamında çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı toplam işçi sayısına göre hesap edilecektir. Bununla birlikte eski hükümlülerin ve özürlülerin talep etmesi halinde iş yerlerinde kısmi süreli olarak çalışılmasına izin veren işveren tarafından eski hükümlüler ve özürlüleri kısmı süreli iş sözleşmesi yaparak da çalıştırabilir.

Eski Hükümlü ve Özürlü Çalıştırılmayacak Olan İş ve İş Yerleri

Eski hükümlü ve özürlü çalıştırmayacak olan iş ve iş yerleri kapsamında akla ilk gelen iş, su altı ve yer altı işleridir. Zira engelli bireylerin bu tip yüksek bedensel ve zihinsel direnç gerektiren işlerde çalışması kendi sağlıkları ve işin gereklilikleri açısından faydalı olmayacaktır. Özürlü bireyler sağlık kurulu raporunda çalıştırılmamaları gereken iş ve iş yerleri şeklinde belirtilmiş olan iş ve iş yerlerinde çalışamazlar.

Eski hükümlü olan bireyler hiçbir sınırlama olmadan kamuya ait olan tüm iş yerlerinde çalışabilirler. Bununla birlikte kamu güvenliği ile alakalı olarak hizmet üreten iş yerlerinin eski hükümlü çalıştırmasına müsaade edilmemiştir. Bu kapsamda belirlenmiş olan iş yerleri İçişleri ve Milli Eğitim, Milli Savunma ve Adalet Bakanlıkları tarafından verilen görüşler doğrultusunda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından tespit edilecektir.

Eski Hükümlü ve Özürlü Çalıştırma Zorunluluğuna Uymayanlara Cezalar

Alınmış olan tüm önlemlere rağmen çalıştırma zorunluluğu olan özürlü sayısını doldurmayan iş yerleri hakkında 4857 sayılı olan İş Kanunu’nda yer alan 101. maddeye göre, İŞKUR İl Müdür tarafından idari para cezası uygulanacaktır. Bu ceza, uygulanmakta olan cezaya rağmen kapatılması gereken kontenjanı kapatmayan işverenlere açığı kapatıncaya dek verilmeye devam edecektir. Eski Hükümlü ve Özürlü Çalıştırma Zorunluluğuna uymayan kişilere özürlü çalıştırmadıkları her ay için 1.552 TL idari para cezası verilmeye devam edilecektir.

Eski Hükümlü ve Özürlü Çalıştırma Teşvikleri

Özel sektör işverenleri tarafından çalıştırılan ve 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve GSS Kanunu’na tabi olan özürlü sigortalı kişiler ile birlikte 5738 sayılı olan Kanunda yer alan 14. maddede belirtilmiş olduğu üzere korumalı olan iş yerlerinde çalıştırılmakta olan özürlü sigortalı kişilerin prime esas kazançları alt sınır üzerinden hesaplanan sigorta primine ait olan işveren hisselerinin tümü, kontenjan fazlası olarak özürlü çalıştıran ve yükümlü olmadığı halde özürlü çalıştıran işverenlerin zorunlu olmadığı halde çalıştırmakta oldukları her bir özürlü için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanacak olan sigorta primine ait işveren hisselerinin yarısı Hazine tarafından karşılanmaktadır.

Eski Hükümlü ve Özürlü İşçiler Nereden Bulunur?

Eski hükümlü ve özürlü çalıştırma zorunluluğunu karşılamak isteyen işverenlerin bu kişileri bulmak için Türkiye İş Kurumunu yani İŞKUR’u kullanmaları gerekmektedir. Bu sebeplerden dolayı çalıştırılacak olan işçilerin nitelikleri ve çalışabilecekleri işler ve iş yerlerinde genel hükümler haricinde bağlı olacakları özel çalışma alanları ve mesleğe yöneltme işlemleri ile mesleki yönden işveren tarafından nasıl bir işe alınacakları Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından verilen görüşler doğrultusunda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından çıkartılacak olan yönetmelikler ile düzenlenir.

Bu konu ile ilgili olarak İşkur’dan faydalanması mümkün olduğu gibi işveren kendi arama kanallarını kullanarak da engelli çalışan bulmakta özgürdür. Fakat kendi arama kanalları ile engelli işçi bulan işverenlerin bu işçinin işe alınmasının ardından on beş iş günü içinde Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü’ne bildirilmesi gerekmektedir. Bu zorunluluğu yerine getirmeyen kişiler özürlü işçi çalıştırma zorunluluğunu yerine getirmiyor anlamına gelecektir.

İş yerlerinden malulen ayrılmak zorunda kalan fakat daha sonra maluliyeti ortadan kalkan engelli işçilerin eski iş yerleri tarafından tekrar işe alınmalarını talep etmeleri halinde işveren bu kişiler için eski işleri ile aynı ya da benzer işler varsa bu yerlere derhal yoksa da boşalacak olan ilk işe yerleştirmek üzere öncelik hakkını tanıyarak o anda yer alan şartlar ile o işçiyi işe almak zorundadır. Bununla birlikte aranan şartlar bulunmasına rağmen işveren iş sözleşmesinde yer alan gereklilikleri yerine getirmediği takdirde işe alınma isteğinde bulunan engelli bireye altı aylık ücret değerinde tazminat ödenecektir.

BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.