Kampanya Bulucu

Engelli Teşvik

Bireylerin iş hayatını sonlandırdıkları nokta genellikle emeklilik olmaktadır. Engelli oranlarına göre değişiklik gösterse de engelli bireylerin de çalışma hayatına katılarak ülke ekonomisine katkıda bulunduğu bilinmektedir. Bununla birlikte engelli olsun olmasın sigorta primlerinin işveren tarafından karşılanması gereken kısmı işverenlere oldukça büyük bir yük olmakta ve işverenleri zor durumda bırakmaktaydı. Bu yazımızda da bu konu ile ilgili olarak var olan bilgileri, değişiklik yapılmadan önce ve değişiklik yapıldıktan sonra olmak üzere iki farklı şekilde vereceğiz. SGK tarafından 2014 yılı Nisan ayında yapılmış olan duyuru üzerinden her yılın Ocak ayından itibaren önceden yenilenmesi gereken belgelere, engelli iş gücüne yer veren işverenlerin, çalıştırdıkları engelli bireylerin engellilik oranlarını kurumlara bildirme konusunda kullandığı yol ve yöntemlere ve Engelli teşvik konusunda yapılmış olan değişikliklere bir göz atacağız.

Önceki Uygulama

4857 sayılı Kanunda yer alan 30. maddede ön görüldüğü üzere engelli teşvikinden yararlanmak isteyen kişilerin önceden engelli sigortalı çalıştırmakta olan işverenlerden, en az %40 oranında iş gücü kaybına sahip olduğuna dair yetkili sağlık kuruluşlarında alınacak olan engelli sağlık raporu ile belgelenmiş olan sigortalı bireylere ilişkin olarak 2008/77 sayılı genelge ekinde bulunan belgenin İşkur tarafından onaylatılarak iş yerinin bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik Merkezine bildirilmesi gerekmekteydi.

  • Aynı şehir sınırları dahilinde 50 ya da daha fazla sigortalı birey çalıştıran işverenlerin kontenjanları içinde çalıştırmakta oldukları sigortalı engelli bireylere ilişkin olarak hizmet belgesi ve aylık primlerini 14857 sayılı Kanun numarasını, %3 oranında belirlenmiş olan engelli çalıştırma sınırını aşarak kontenjan fazlası olan engelli ve sigortalı bireylerin hizmet belgesi ve aylık primlerini 54857 sayılı Kanun numarasını seçip,
  • Sigortalı ve engelli birey çalıştırmak ile yükümlü olmamasına rağmen engelli ve sigortalı birey çalıştıran işverenler, bu kişilere ilişkin olarak hizmet belgesi ve ilişkin aylık primlerini 54857 sayılı Kanundan numarasını seçip, sistem üzerinde kolay bir şekilde düzenleyebilmeleri için bir yol ile tanımlanacaktı.

Yukarıda yapan açıklamalara göre engelli teşvikinden faydalanmak isteyen bireylerin;

  • 14857 sayılı Kanun numarası üzerinden bildirilen sigortalı bireyler üstünden engelli teşvikinden tamamen,
  • 54857 sayılı Kanun numarası üzerinden bildirilen sigortalı bireyler üstünden engelli teşvikinden yarı yarıya faydalanarak işveren hissesine karşılık gelen, prime esas kazanç en düşük sınırı üzerinden hesaplanacak olan tutar Hazine tarafından karşılanmaktaydı.

6518 Sayılı Kanun İle Yapılan Değişiklik

6518 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı için düzenlenmiş olan Teşkilat ve Görevleri İle İlgili Kanun Hükmünde Kararname ve Bazı Kanun ya da Kanun Hükmünde Kararnamelerde yapılmasına karar verilen değişikliklere Kanunun 58. maddesi;

4857 sayılı Kanunda yer alan 30. maddenin 3. fıkrasında yer alan “nasıl işe alınacakları,” ibaresinden sonra gelmekte olan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından görüş alınarak ibaresine eklenmiş olmakla birlikte 6. fıkrasında yer alan “yüzde ellisi” ifadesi “tamamı” olarak değiştirilmiştir.

Bu ifadenin değiştirilmesiyle birlikte hem aynı şehir sınırları dahilinde 50 ya da daha fazla sigortalı birey çalıştıran işverenler, kontenjan dahilinde olan ya da kontenjan sınırını aşarak engelli ve sigortalı birey çalıştıran işverenlerin, gerekse engelli birey çalıştırma yükümlülüğü olmamasına rağmen engelli birey çalıştıran işverenlerin, çalıştırmakta oldukları her bir engelli bireyin sigortaları, prime esas kazanç en alt sınırı üstünden hesap edilecek olan sigorta primine ait işveren hissesinin tamamı hazine tarafından karşılanmaya başlanmıştır.

Geçmiş uygulamada 2008/77 sayılı olan Sosyal Güvenlik Kurumu Genelgesi ekinde bulunan belgenin her sene Ocak ayı içinde Türkiye İş Kurumu olan İşkur tarafından onaylatılma koşulunun yerine getirilmesi ile, iş yerinin bağlı olduğu Sosyal Güvenlik Merkezine bildirilmesi şartı hem birçok internet sitesinde hem de birçok makale ve köşe yazısında oldukça eleştirilmiştir. Bireyler artık böyle bir şeye gerek olmadığı yönünde hem fikir olmuşlardır. Geçiş dönemi olduğu için Engelli Teşvik Yönetimi sisteminde 14858 Sayılı Kanun numarası ile bir süreliğine bildirim yapılmasına izin verilmiş olsa da geçmiş uygulamalarda İşkur tarafından onaylatılması gerekli olan belgenin ilgili Sosyal Güvenlik Merkezine bildirilmesi koşulunu arayan merkez müdürlüklerine bağlı olan işverenler Ocak ayı içerisinde ilgili Sosyal Güvenlik Merkezine giderek Türkiye İş Kurumu tarafından onaylatılması gerekli olan belgeleri dilekçe eki ile birlikte ilgili üniteye ibraz etmeleri gereklidir. Bu nedenle geçiş dönemi adı verilen ilgili dönemde teşvikten faydalanmak isteyen işverenler ilk olarak bağlı oldukları Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüklerine giderek konu ile ilgili bilgi almalı ve buna göre hareket etmeleri gerekir. Fakat ilgili belgelerde bildirme şartı aramayan Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüklerine bağlı olan işverenlerin bu tür bir sorumluluğu olmadığı için açık olan sistem üzerinden bildirim yapmalarında bir sakınca yoktur.

Bahsi geçen teşvikten faydalanmak isteyen işverenlerin kapsama dahil olan sigortalıları e-Bildirge programında yer alan “Engelli Teşvik Yönetimi” programı aracılığı ile sisteme kayıt etmesi ve beraberinde kayıt edilen sigortalı bireylerin 14857 sayılı Kanun numarası seçilip düzenlenecek olan hizmet belgeleri ve aylık primleri ile birlikte bildirilmesi ve tahakkuk eden primlerin sigortalı olan hisseleri ile prime esas kazancının en alt sınırını aştığı kadar olan bölüme isabet eden işveren hissesi olan prim tutarı kadar ödeme yapması gerekmektedir.

Sigortalı bireylerin Engelli Teşvik Yönetimi kullanılarak sisteme kayıt edilmesi esnasında TC kimlik numarası girilen sigortalı bireylerin iş gücü kayıp oranının %40’ı geçip geçmediği konusunda İşkur veri tabanı üzerinden sorgulama yapılacaktır. Bu sorgulamaya göre iş gücü kayıp oranı %40 ya da daha fazla olan sigortalı bireyler 14857 sayılı Kanunda yer alan numaraları ile sisteme tanımlanırken, %39 ya da daha aşağısında olan sigortalı bireylerin APHB’lerde 14857 sayılı Kanun üzerinden numarası seçilip gönderilmesine izin verilmemektedir.

BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.