Kampanya Bulucu

Engelli Oranları

Türkiye’de yaşayan engelli birey sayısı ülkemizin toplam nüfusunun % 12,29’unu oluşturmaktadır. Esasında azınlık olarak görülen engelli bireylerin, nüfusun her kesiminde yer almaktadır. Din, dil, cinsiyet, ırk, yaş, renk vb. hiçbir farklılık göz etmeden engelli olma durumu hepimizin başına gelebilecek türden bir konudur. Engelli olan kişilerin bir kesimi doğuştan engelli olmuş olsa da diğer bir kesim de hayatının bir döneminde geçirmiş olduğu hastalık ya da kaza sebebiyle fiziksel ya da zihinsel bir şekilde vücutlarının kontrollerinin bir bölümünü ya da tamamını kaybederler. İşte bu tür sebeplerden dolayı engelli bireyleri hor görmemeli ve elimizden geldiğince onlara yardım etmeliyiz. Bu görev vatandaşlara düştüğü gibi devlete de düştüğü için devlet de engelli bireylerin hayat standartlarını engelli olmayan bireyler ile eşit konuma getirebilmek adına pozitif ayrımcılık yoluna giderek engelli bireylere bazı haklar tanımıştır. Engelli bireyler sahip oldukları bu hakkı kullanabilmek için en az %40 oranında engele sahip olmalıdır. Engelli oranlarına göre engelli bireylerin sahip oldukları haklar da kendi içinde değişiklik göstermektedir.

Engelli Oranlarına Göre Sakatlık Dereceleri

Engelli bireylerin sahip olduğu sakatlık derecelerine göre engelli oranları belirlenmektedir. Engelli oranları üzerinden de engelli bireylere uygulanmakta olan çeşitli indirim ve haklar bulunmaktadır. Engelli oranları ve sakatlık dereceleri üç sınıfa ayrılmıştır. Bunlar;

  • Birinci Derece Sakatlık: Engelli bireylerin çalışma gücünü %80 ya da daha fazla oranda kaybetmesi durumunda sahip olduğu sakatlık derecesidir.
  • İkinci Derece Sakatlık: Engelli bireylerin çalışma gücünü %60 ya da daha fazla oranda kaybetmesi durumunda sahip olduğu sakatlık derecesidir.
  • Üçüncü Derece Sakatlık: Engelli bireylerin çalışma gücünü %40 ya da daha fazla oranda kaybetmesi durumunda sahip olduğu sakatlık derecesidir.

Bu üç sınıftan başka sakatlık derecesini ifade eden bir sistem bulunmamaktadır. Engelli bireyler sahip olduğu engelli oranlarına göre devlet ya da özel kurumlarından çeşitli indirimler kazanabilmektedir. Ayrıca bakmakla yükümlü olduğu engelli bir birey bulunan kişiler de aynı şekilde bu indirimden yararlanabilmektedir.

Engelli İndirimleri

Devlet tarafından engelli bireylere tanınan birçok hak ve yapıaln birçok indirim bulunmaktadır. Bununla birlikte özel kurum ve kuruluşlarında engelli bireyler için tanıdığı bazı haklar bulunmaktadır. Tüm bu indirim ve haklar ile birlikte engelli bireyler hayata daha kolay bir şekilde tutunabilirler.

  • Bu hakların başında engelli kimlik kartı gelmektedir. Bu kart engelli oranları %40 ya da daha üzerinde olan kişiler tarafından alınabilmektedir. Bu kart ile birlikte engellilere tanınan indirimlerden yararlanmak mümkün hale gelecektir. Türkiye’de yer alan tüm belediyeler tarafından engelli bireylere minibüs, otobüs, vapur ve buna benzer toplu taşıma araçlarında belirli oranlarda indirim sunulmaktadır. Sağlanılmakta olan bu indirimler belediyeden belediyeye göre değişim göstermektedir.
  • Aile ve Sosyal Politiklar Bakanlığı bünyesinde yer alan Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü’ne bağlı olan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından engelli bireylere, ailelerindeki kişi başına düşen gelir muhtaçlık sınırının altında kalıyorsa çeşitli indirimler sunulur.
  • Kredi ve Yurtlar Kurumu da sağlık raporu ile sahip olduğu engelli oranının %40 ya da daha üzeri olduğunu ispatlayan kişilere hem yurt hem de burs başvurularında öncelik tanımaktadır. Ayrıca sadece engelli bireyler için tasarlanmış olan yurt binaları da engelli bireylerin hayatını kolaylaştırmaktadır.
  • Engelli bireyler Türkiye’de yer alan tüm müzelere refakatçileriyle birlikte ücretsiz bir şekilde girebilirler. Ayrıca devlet tiyatrolarında sunulmakta olan tüm tüyatro ve oyunlar engelli bireylere ücretsiz bir şekilde sunulmaktadır.
  • Şehirler arası otobüs yolculuğu yapan firmalar %40 ya da daha üzeri bir engel oranına sahip olan kişilere %30 oranında indirim uygulamaktadır.
  • Türk Hava Yolları ve yine THY bünyesinde bulanan Anadolu Jet, engelli oranları %40 a da daha üzeri olan engelli bireylere yurt içinde alacakları tüm uçak biletlerinde %25 oranında indirim uygular.
  • Türk Telekom, Vodafone ve Turkcell tarafından engelli bireylere sunulan çeşitli indirimler olduğu gibi Türk Telekom tarafından engelli bireyler için ev telefonlarına özel olarak Sosyal Tarife adı verilen bir tarife uygulanmaktadır.
  • Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından gelir vergisine tabi tutulan, ücretli bir şekilde ya da serbest meslek kazancı ile çalışmakta olan bireyler ile yine bu şekilde çalışmakta olan ve bakmakla yükümlü olduğu engelli bir birey olan kişilere gelir vergisi indirimi uygulamaktadır.
  • Eski adıyla Bandrol vergisi olarak bilinen motorlu taşıtlar vergisi konusunda da engelli bireylere sunulan çeşitli indirimler bulunmaktadır. Bu indirimler arabanın çeşitli özelliklerine göre değişim göstermektedir.
  • Engelli bireylere yüz ölçümü 200 metrekareyi geçmeyen ve tek bir meskene sahip olan evlerde emlak vergisi muafiyeti tanınmıştır. Bu özelliklere sahip olan konutlara sahip olacak olan engelli bireyler herhangi bir emlak vergisi ödemezler.

Bu konu ile ilgili olarak daha fazla bilgiye ulaşmak için Engelli İndirimi adlı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Engelli Oranı Hesaplama

Engelli raporu almak isteyen bireylerin yetkili sağlık kuruluşlarına gereken belgeler ile birlikte başvurmaları gerekmektedir. Bu sayede engelli bireyler, engelli kimlik kartı alarak kendilerine sunulmakta olan indirimlerden faydalanabilirler. Fakat bu noktada merak edilen bir husus bulunmaktadır. Engelli oranlarının tam olarak nasıl hesaplandığı konusunda hem engelli hem de engelsiz bireyler net bir şey söyleyememektedir. Engelli oranları hesaplanırken bir engele sahip olan kişi için verilmesi gereken sağlık raporu oldukça basit olsa da birden fazla engele sahip olan kişilerde bu durum değişkenlik göstermektedir. Birden fazla engele sahip olan kişilerin engelli oranlarını hesaplamak için kullanılmakta olan formülün adı Balthazard formülüdür. Balthazard formülü şu şekilde kullanılır;

  • Engelli bireylerin sahip olduğu engeller birer birer ve farklı farklı yazılır.
  • Ardından engelli oranları büyükten küçüğe olmak kaydıyla sıralanır.
  • Bu listenin en tepesinde olan en yüksek engel oranı %100’den çıkartılır.
  • Beraberinde ulaşılan sayı, listenin ikinci sırasında yer alan engelli oranı ile çarpılır. En nihayetinde de bulunan sonuç 100’e bölünecektir. Bu şekilde yapılan hesabın sonucunda ise engelli oranlarına ulaşılmış olur.

Bu hususta ek olarak söylenmesi gereken şey 60 yaşının üzerinde olan engelli bireylerin engellilik oranına %10 oranında engel eklenecek olmasıdır.

Dilerseniz bu konu ile ilgili hesaplamalar yapmaya uğraşmak yerine internet üzerinde yer alan engelli oranları hesaplama formüllerini kullanabilirsiniz.

BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.