Kampanya Bulucu

Engelli Emeklilik Hesaplama

Günümüzde birçok farklı konuda engele sahip olmuş ve bu nedenle gerek iş hayatlarında gerek günlük hayatlarında sorunlar yaşamış engelli bireyler bulunmaktadır. Türkiye’nin %12,29’unun engelli birey olması da esasında hayatımızın her noktasında engelli bireylerin olduğunu da göstermektedir. Devlet de bu sebeple engelli bireylerin sosyal refahlarını engelsiz bireyler ile eşit noktaya getirebilmek için bazı düzenlemeler getirmektedir. Engelliler için getirilmiş olan düzenlemelerden biri de erken emekli olma fırsatıdır. Bilindiği üzere engellerinin kendilerine engel olmasına izin vermeyen engelli bireyler de iş hayatlarına katılarak hem ülke ekonomisine katkıda bulunuyor hem de kendi geçimlerini sağlıyorlar. İşte çalışan engelli bireyler de aynı engelsiz bireyler gibi belirli oranda primler ödüyor ve prim ödeme süresini doldurduktan sonra emekliliğe kavuşuyorlar. Böylece hayatlarının geri kalan kısmında sabit bir gelir ile birlikte yaşayabiliyorlar. Erken emekli olmak isteyen kişiler gerekli koşulları yerine getirmeleri halinde bu isteklerini yerine getirebiliyorlar. Engelli bireylerin emekli olmasında yaş şartının aranmaması da engelli bireyler için büyük bir kolaylık sağlıyor. Bu tür kolaylaştırmalar ve iyileştirmeler sayesinde engelli bireyler de emeklilik hayatına erişebiliyorlar. Bu yazımızda engelli bireylerin emekli olma şartına ve engelli emeklilik hesaplama ile ilgili bilgilere değineceğiz.

Engelli Emeklilik Şartları

Bilindiği üzere engelsiz bireylerin emekli olmaları için aranan şartlar, prim gün sayısı, yaş şartı ve hizmet yılı şeklindedir. Bu şartlar üzerinden yapılan hesaplamalar ile birlikte Bağ-Kur, Emekli Sandığı ve SSK tarafından belirlenmiş olan şartlara göre emekli olunması mümkündür. Fakat konu engelli bireylere gelince kriterler biraz değişmektedir. Engelli bireylerin emekli olabilmeleri için karşılaması gereken şartlar şu şekildedir;

  • Prim gün sayısı
  • İlk sigortalılık tarihi
  • Kişinin özür oranı

Görüldüğü üzere engelli bireyler ile engelsiz bireylerin emekli olma koşullarında tek benzer şey prim gün sayısıdır. Kişinin sahip olduğu özür oranı ile çalışma gücü kayıp oranı da esasında aynı şeydir. Bununla birlikte kişinin işe başlama tarihi de değişen koşullar sebebiyle önem arz etmektedir. Engelli bireyler de biraz önce saymış olduğumuz SGK kurumları olan Emekli Sandığı, SSK ve Bağ-kur kurumlarında çalışabilmekte ve bu kurumlardan emekli olabilmektedir. Sosyal Sigortalar Kurumu üzerinden emekli olmak isteyen bir engelli birey, 5510  sayılı Kanunda yer alan 28. maddeye göre belirlenmiş olan koşulları yerine getirdiği takdirde emekli olabilecektir.

Engelli emekli olma şartlarında bakılacak olan şartlar bu şekildedir. Şimdi engelli emekli hesaplama işlemlerini anlatmaya ve bu konu ile ilgili olarak hazırlanmış olan tabloları vermeye geçelim.

Engelli Emekli Hesaplamaları

1 Ekim 2008 günü yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanunda yer alan 28. maddeye göre engelli bireylerin emekliliğine dair gelen hükümlerde değişiklik yaşandı. Bununla birlikte 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu da yürürlükten kalkmıştır. Fakat 1 Ekim 2008 tarihinden önce işe giren engelli bireyler 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanununda belirtilmiş olan engelli emekli olma şartlarına göre emekli olacaktır.

Bununla birlikte engelli bireylerin her şeyden önce sahip oldukları engeli belirtecek olan ve yetkili sağlık kuruluşlarından alacakları engelli raporu ile birlikte engellerini ve engel oranlarını kanıtlamak zorundadır. Buna göre engel oranına göre prim bildirme şartı ile yaş şartı da değişiklik göstermektedir.

1 Ekim 2008 tarihinde yürürlüğe giren Kanunla birlikte bu tarihten sonra işe giren bireyler, yapılan düzenlemelere göre sigortalı olarak çalışmaya başlamadan önce %60 ya da daha üzeri bir engele sahipseler ve bu sebepten dolayı malullük aylığından faydalanamıyorlarsa, yaşlılık aylığı için yerine getirmeleri gereken koşullar 15 yıl boyunca sigortalı olmak ve 3960 günlük prim bildirme şartını doldurmaktır. %50 ile %59 arasında engel oranına sahip olan engelli bireylerin 16 yıl boyunca sigorta olmaları ve 4320 gün prim ödemeleri gerekmektedir. Son olarak %40 ve %49 arasında engel oranına sahip olan kişilerin 18 yıl boyunca sigortalı olmaları ve 4680 gün prim ödemeleri gerekmektedir.

Buna göre engelli emekli olma şartlarına göre engelli emeklilik hesaplama tabloları şu şekilde düzenlenmiştir;

Belirttiğimiz üzere bu tarihten önce işe başlayan engelli bireyler için 506 sayılı Kanunda yer alan maddelere bakılıyor. 1 Ekim 2008 tarihinden önce engelli olan bireylerde yaşa bakılmıyor ve 15 yıl sigortalı olmaları ve 3600 günlük prim koşulu yerine getirmeleri, yaşlılık aylığı almaları için yetiyor. Aşağıda yer alan tablo ile birlikte birlikte 1 Ekim 2008 tarihi öncesinde emekli olmak isteyen engelli bireyler için gerekli hesaplamaları görebilirsiniz. Bu noktada bilinmesi gereken bir diğer nokta ise 18 yaşından önce işe girmiş olan bireylerin işe başlayış tarihleri değil 18 yaşını aştıkları tarih dikkate alınacaktır.

1 Ekim 2008 tarihinden önce 5434 Sayılı Kanunda yer alan tabir ile sakat kadrosunda işe başlayan eski memurlar ve sakat kadrosunda yer almamasına rağmen %40 ya da daha üzeri bir engele sahip olan raporlu bireyler 15 yıl boyunca yani 5.400 gün boyunca prim ödemeleri halinde emekli olabilirler.

 

İşe girdikten sonra kurum tarafından yetki verilmiş olan sağlık kuruluşlarından aldığı rapor ile iş gücü kaybı belirlenmiş olan engelli bireylerde %50 ve %59 arası bir oranda engel bulunuyorsa en az 5760 ve %40 ve %49 arasında bir oranda engel bulunuyorsa en az 6480 gün prim ödemeleri halinde emekli olabileceklerdir.

Bağ-kur’lu olup SSK’lılar bireyler gibi erken emekli olamayan kişiler de artık erken emekli olabilecekler. Buna göre ilk defa sigortalı oldukları tarihten önce %60 ya da daha fazla malul olan fakat malul aylığı bağlanmayan bireyler, %40 ve %59 arasında engel oranına sahip olan bireyler, 1 Ekim 2008’den sonra tahsis talebinde bulunmaları halinde aşağıda yer alan tabloya göre erken emekli olabilecekler.

BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.